Aveupa Birliğinde Coğrafi İşaret
Sınai mülkiyet hakları, tescil edildikleri ülkede geçerli olan bölgesel (ülkesel) bir koruma prensibine tabidir. Bu bağlamda, sınai mülkiyet hakkı olan coğrafi işaretlerin Türkiye’de gerçekleştirilen tescilleri yalnızca Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde hukuki geçerliliğe sahiptir. Farklı ülkelerde koruma elde etmek için ya o ülkelerin mevzuatı çerçevesinde tescil başvurusunda bulunmak ya da uluslararası koruma sağlayan sistemler kapsamında başvuru yapmak gerekmektedir.
Bu uluslararası koruma yollarından biri de Avrupa Birliği’nin coğrafi işaret sistemidir. AB nezdinde başvuru yapmak için öncelikle TÜRKPATENT’e başvuru yapılarak ülkemizde coğrafi işaret tescilinin gerçekleştirilmesi gereklidir.
AB’nin coğrafi işaret sisteminde 2024 ve 2025 yıllarında önemli değişiklikler gerçekleşmiştir. Güncel sistem, iki temel düzenleme çerçevesinde yürütülmektedir:
2024/1143 sayılı AB Tüzüğü – Gıda/tarım ürünleri, şaraplar ve distile alkollü içkilere yönelik coğrafi işaretler ile gıda/tarım ürünleri için geleneksel ürün adları ve isteğe bağlı kalite terimlerine dair tüzük
2023/2411 sayılı AB Tüzüğü – El sanatları ve endüstriyel ürünler için coğrafi işaretlerin korunmasına dair tüzük
AB’de coğrafi işaret sistemi, iki ayrı kurum tarafından yönetilmektedir:
| Kurum | Ürün grubu |
| Avrupa Komisyonu Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü (European Commission – DG AGRI) | Gıda/tarım ürünleri, şaraplar ve distile alkollü içkiler |
| AB Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) | El sanatları ve endüstriyel ürünler |
Kaynak: https://ci.turkpatent.gov.tr/sayfa/avrupa-birli%C4%9Finde-co%C4%9Frafi-i%C5%9Faret